KUCHING: Perkhidmatan Awam Sarawak menerima seorang lagi ‘rakan sekerja’ digital menerusi pelancaran ADAM AI, pembantu kecerdasan buatan (AI) pertama Kerajaan Sarawak yang dibangunkan secara on-premises khusus untuk kegunaan penjawat awam Sarawak.

Dibangunkan di bawah kepimpinan Unit Pendigitalan Perkhidmatan Awam Sarawak (SCSDU), ADAM AI telah dilancarkan secara rasmi pada 7 Julai 2026 bersempena Minggu Digital Kerajaan Sarawak 2026.

Berbeza daripada platform AI yang boleh diakses umum, ADAM dibangunkan secara eksklusif untuk kegunaan penjawat awam Sarawak.

Sistem ini dihoskan sepenuhnya dalam infrastruktur digital milik Kerajaan Sarawak sendiri, sekali gus memastikan kedaulatan data terpelihara serta membolehkan pegawai mengakses maklumat kerajaan yang dibenarkan dalam persekitaran yang selamat.

Muncul buat pertama kali dengan avatar berpakaian sut kelabu kemas lengkap bertali leher, penampilan ADAM mencerminkan profesionalisme, kredibiliti dan nilai berorientasikan perkhidmatan yang menjadi teras Perkhidmatan Awam Sarawak, selain menampilkan imej mesra sebagai rakan digital yang boleh dipercayai.

Setiausaha Akhbar kepada Setiausaha Kerajaan Sarawak, Nur Shazreena Ali, berkata beliau telah menggunakan ADAM bagi menyokong tugasan hariannya termasuk penyediaan ucapan, carian dokumen, penyelidikan dasar, semakan fakta serta pengesahan maklumat.

Menurut beliau, kekuatan utama ADAM bukan sekadar keupayaannya mendapatkan maklumat dengan pantas, tetapi memperoleh maklumat daripada sumber kerajaan yang sah dan diiktiraf.

“Apa yang membezakan ADAM bukan hanya keupayaannya mendapatkan maklumat dengan pantas, tetapi keupayaannya mendapatkan maklumat daripada dokumen rasmi kerajaan yang diiktiraf, menghubungkan maklumat berkaitan daripada pelbagai sumber dan, yang lebih penting, mengakui apabila maklumat yang diminta tidak tersedia.

“Daripada cuba mengisi kekosongan dengan andaian, ADAM menjelaskan secara telus batasan pangkalan pengetahuan yang dibenarkan,” katanya.

Ejen berasaskan pengetahuan ADAM disokong oleh repositori yang sentiasa berkembang merangkumi dokumen kerajaan yang diluluskan, dasar, pekeliling, garis panduan serta pelbagai bahan rujukan rasmi.

Berbeza dengan platform AI terbuka yang menjana respons menggunakan kandungan internet awam, ADAM menggunakan teknologi Retrieval-Augmented Generation (RAG) untuk mendapatkan maklumat berkaitan daripada repositori rasmi kerajaan sebelum menjana jawapan, sekali gus meningkatkan kebolehpercayaan bagi urusan rasmi kerajaan.

Berdasarkan pengalaman beliau menggunakan ADAM, Nur Shazreena berkata pembantu AI itu turut mengukuhkan pelaksanaan kerangka 3R Perkhidmatan Awam Sarawak iaitu Revisit (menilai semula), Rethink (memikir semula) dan Recharge (memperkasa semula).

Beliau berkata, ketika menjalankan penyelidikan mengenai sejarah Wisma Bapa Malaysia, ADAM AI mengakui ia tidak mempunyai maklumat rasmi yang mencukupi untuk memberikan jawapan yang menyeluruh.

Pengalaman tersebut menunjukkan bahawa banyak pengetahuan kerajaan yang bernilai mungkin telah wujud dalam bentuk ucapan, laporan, penerbitan, rekod arkib, laporan berita UKAS dan pelbagai sumber rasmi lain.

Namun sekiranya bahan-bahan tersebut tidak disahkan, disusun, diklasifikasikan dan diselenggara dengan baik dalam repositori yang dibenarkan, sistem AI tidak dapat mengakses atau memanfaatkannya secara berkesan.

“Pengalaman ini mengingatkan kita supaya menilai semula pengetahuan yang telah kita miliki, memikir semula cara maklumat kerajaan diurus dan dikongsi, serta memperbaharui komitmen kita dalam memelihara memori institusi bagi menghadapi era AI,” katanya.

Beliau turut menambah bahawa Rangka Kerja Tadbir Urus Data Sarawak (Sarawak Data Governance Framework - SDGF) yang baru dilancarkan menjadi asas penting bagi memastikan maklumat kerajaan kekal tepat, boleh dipercayai, selamat, terkini dan mudah diakses.

Bagaimanapun, beliau berkata aspirasi Sarawak untuk menjadi kerajaan berasaskan data menjelang 2030 turut memerlukan pegawai digital yang berkeupayaan, infrastruktur yang kukuh, capaian rangkaian yang mantap serta kepimpinan yang komited.

Semasa pelancaran SDGF, Setiausaha Kerajaan Sarawak, Datuk Amar Mohamad Abu Bakar Marzuki, mengingatkan semua ketua jabatan, kementerian, agensi dan unit bahawa usaha membangunkan kerajaan berasaskan data bermula dengan kepimpinan.

Menurut beliau, pemimpin bukan sahaja perlu menggunakan sistem digital, malah menjadi peneraju dalam memperkukuh amalan tadbir urus data yang baik di organisasi masing-masing.

Kerajaan Sarawak juga telah meletakkan asas kukuh melalui pelbagai inisiatif termasuk SCS Mobile++, e-Performance, Sistem Pengurusan Data Sarawak (SDMS) serta program kompetensi literasi digital AI, sekali gus memperkukuh komitmennya untuk membangunkan perkhidmatan awam yang moden, selamat dan berasaskan data. -EDISI UKAS