Dulu, kehidupan di kampung merupakan gambaran ketenangan dan keakraban komuniti yang sukar digantikan. Di Sarawak khususnya, rumah-rumah panjang di pedalaman berdiri megah sebagai simbol perpaduan, manakala perkampungan kecil di tepi sungai menjadi pusat kehidupan yang penuh dengan aktiviti harian. Bunyi ayam berkokok di pagi hari, anak-anak bermain di halaman rumah, dan asap dapur kayu yang mengepul menjadi suasana biasa yang mewarnai kehidupan desa.

Namun kini, landskap itu semakin berubah.

Banyak kawasan perumahan desa di kampung-kampung Sarawak mula kelihatan semakin sunyi. Rumah-rumah panjang yang dahulu penuh dengan penghuni kini hanya didiami oleh sebahagian kecil keluarga sahaja. Ada juga rumah yang kosong, terbiar lama tanpa penghuni, seolah-olah menjadi saksi kepada perubahan arus zaman. Sebagai contoh banyak rumah rumah di Agropolitan Seduku ditinggalkan kosong kerana waris yang muda berhijrah ke bandar bandar. Fenomena ini bukan sahaja berlaku di Sarawak, tetapi turut dirasai di banyak kawasan luar bandar di seluruh negara.

Mengapa kampung semakin ditinggalkan?

Antara faktor utama ialah penghijrahan penduduk ke bandar. Generasi muda kini lebih cenderung untuk mencari peluang pekerjaan di kawasan bandar seperti Kuching, Sibu, Miri dan Bintulu. Bandar menawarkan pelbagai peluang kerjaya yang lebih stabil, pendapatan tetap, serta kemudahan hidup yang lebih moden. Hal ini menyebabkan ramai anak muda tidak kembali menetap di kampung selepas menamatkan pengajian.

Selain itu, faktor pendidikan juga memainkan peranan besar. Ramai pelajar yang berjaya melanjutkan pelajaran ke peringkat lebih tinggi akhirnya membina kehidupan di bandar kerana peluang pekerjaan yang lebih luas. Lama-kelamaan, hubungan dengan kampung semakin berkurang dan kampung menjadi tempat kunjungan musiman sahaja, seperti ketika musim perayaan.

Faktor ekonomi turut menyumbang kepada situasi ini. Aktiviti ekonomi tradisional seperti pertanian kecil-kecilan, penanaman getah, nelayan sungai, dan kerja hutan semakin kurang menjadi sumber pendapatan utama. Generasi muda melihat pekerjaan ini kurang menjanjikan masa depan yang stabil berbanding pekerjaan di bandar. Walaupun kos hidup di bandar lebih tinggi, kestabilan pendapatan menjadi tarikan utama.

Di samping itu, faktor kemudahan asas pada masa lalu juga mempengaruhi penghijrahan ini. Walaupun kini banyak perubahan telah berlaku, suatu ketika dahulu akses jalan raya, bekalan elektrik, air bersih, dan internet di kawasan pedalaman agak terhad. Keadaan ini menyebabkan kampung kurang kompetitif berbanding bandar.

Namun, adakah kampung akan terus ditinggalkan?

Jawapannya tidak semestinya. Malah, terdapat harapan besar untuk menghidupkan semula desa-desa ini.

Kerajaan kini giat melaksanakan pelbagai projek pembangunan infrastruktur di kawasan luar bandar Sarawak. Pembinaan jalan raya baharu, jambatan penghubung antara kawasan sungai, serta naik taraf sistem perhubungan telah membuka lembaran baru kepada kehidupan kampung. Apabila jalan raya dibina, kampung tidak lagi terasing. Apabila jambatan siap, hubungan antara kawasan menjadi lebih pantas dan mudah. Infrastruktur ini bukan sekadar kemudahan fizikal, tetapi merupakan pemangkin kepada pembangunan ekonomi desa. Projek Penanaman Padi Negara yang dibuat di kawasan Lingga pastinya akan menarik penduduk untuk berhijrah semula di kawasan kampung sekitarnya termasuk Seduku dan Bakong.

Bagaimana kampung boleh dihidupkan semula?

Pertama, kampung perlu dijadikan pusat ekonomi baru. Aktiviti seperti pertanian moden, penternakan komersial, agropelancongan, dan industri kecil seperti makanan tradisional serta kraftangan boleh dibangunkan secara lebih sistematik.

Kedua, teknologi perlu dimanfaatkan. Kampung hari ini tidak seharusnya ketinggalan dalam arus digital. Anak muda boleh memanfaatkan platform dalam talian untuk memasarkan produk tempatan, menjalankan perniagaan kecil, atau bahkan bekerja secara jarak jauh dari kampung sendiri.

Ketiga, generasi muda perlu diberi keyakinan bahawa kampung juga mampu menawarkan masa depan yang baik. Dengan adanya kemudahan infrastruktur dan sokongan ekonomi, kampung boleh menjadi tempat yang bukan sahaja indah untuk didiami, tetapi juga berdaya maju.

Akhirnya, kampung bukan sekadar tempat tinggal, tetapi identiti dan akar kehidupan masyarakat. Jika kampung hilang, hilanglah sebahagian daripada jiwa kita.

Dari desa ke bandar bukan sekadar pergerakan fizikal, tetapi satu perubahan besar dalam struktur kehidupan. Namun, keseimbangan perlu dicapai agar bandar terus maju, dan desa tidak dibiarkan sepi.